Dziwne materii pomieszanie: eseje z historii politycznej i szkice z historii kultury, analizy literackie i reportaż o dniu urodzin Karola Wojtyły...

W centrum tych - bardzo niekiedy osobistych - rozważań znajdują się zmarli w ostatnich latach Jerzy Giedroyc, Czesław Miłosz i Stanisław Somma, a tematem wiodącym jest „długie trwanie" przedrozbiorowej Rzeczypospolitej, sięgające aż do naszej współczesności. Kim byliśmy: Polakami, Litwinami, Rusinami?

Jakie były znaki polskiej przestrzeni kulturowej i co znaczyły dla obu „państwowców": Stanisława Wyspiańskiego i Józefa Piłsudskiego? Jak w tej polskiej przestrzeni lokowały się odległe miasta na wschodzie: Wilno, Witebsk, Kijów, Dyneburg? Jakie sensy kryły się w ukraińskiej pomarańczowej rewolucji? Czym była nasza Trzecia Rzeczpospolita?

Upominanie się o „mądrość zwyciężonych i umiar zwycięzców\", o pamięć narodową, polską tożsamość i tradycję, prowadzi ostatecznie do ukazania dzisiejszych zagrożeń: Prawdziwego Końca Rzeczy Pospolitej - polskości zniszczonej przez polityków.